จริยธรรมวิชาชีพ

บทความ โดย
รศ.ดร.บุญจง ขาวสิทธิวงษ์

จริยธรรมวิชาชีพ การแข่งขันสูงสำหรับการดำรงชีวิตในยุควัตถุนิยม ทำให้ผู้ประกอบวิชาชีพต่างดิ้นรนเพื่อความอยู่ รอดและคุณภาพชีวิตที่ดี ท่ามกลางภาวะเศรษฐกิจที่ไม่ค่อยเหมาะสมกับค่าจ้างและรายได้ ดังนั้นผู้ประกอบ วิชาชีพอาจขาดจริยธรรมและคุณธรรมบ้างเนื่องจากความจำเป็นทางเศรษฐกิจและสังคม และนับวันปัญหา จรรยาบรรณวิชาชีพจะถูกกล่าวถึงมากขึ้นตามลำดับ แม้จรรยาบรรณวิชาชีพมักจะไม่มีการกำหนดโทษ เป็นเพียงการกระตุ้นเตือนจิตสำนึกในการประกอบวิชาชีพอย่างมีคุณธรรมเท่านั้น มีบางวิชาชีพที่กำหนดโทษผู้ละเมิดจรรยาบรรณไว้ เช่น ครู อาจารย์ ผู้ขอตำแหน่งทางวิชาการ และทนายความ เป็นต้น แต่ยังปรากฏมีเรื่องเสื่อมเสียเผยแพร่ทางสื่อมวลชนอยู่เนืองๆ เชื่อว่าทุกสถาบันการศึกษาประสงค์จะผลิตบัณฑิตที่มีทั้งความรู้และคุณธรรม แต่เมื่อบัณฑิต เหล่านั้นออกไปทำงานส่วนใหญ่มักถูกกลืนไปในสังคมที่ขาดคุณธรรมแทบทุกวงการ บ่อยครั้งที่ได้ยินคำว่า “เก่งแต่โกง” หรือ “ความรู้ไม่ได้คู่คุณธรรม” กลุ่มผู้ทรงคุณธรรมต่าง พยายามรณรงค์ให้เด็กและเยาวชนโตไปไม่โกง แต่ความพยายามเหล่านี้ค่อนข้างได้ผลน้อย เนื่องจากผู้ประกอบวิชาชีพส่วนมากยังยึดถือคติในการเอาตัวรอดเป็นยอดดีและน้ำขึ้นให้รีบตัก เมื่อเด็กและเยาวชน เหล่านั้นเข้าสู่ตลาดแรงงาน สิ่งที่ถูกสอนมาก็มักลืมหมด ดังนั้นบริบทของสังคมไทยจึงเป็นปัจจัยสำคัญอีก ปัจจัยหนึ่งของจริยธรรมวิชาชีพ รัฐบาลที่มาจากรัฐประหารทั้งปัจจุบันและอดีตเมื่อครั้งปี พ.ศ. 2549 ต่างก็มีนโยบายส่งเสริมและ รณรงค์เรื่องคุณธรรมและจริยธรรม เมื่อเวลาผ่านไปก็คล้ายจะเสียของ การปฏิรูปด้านวัฒนธรรมต้องใช้ เวลานานมากกว่าจะเปลี่ยนทัศนคติและแนวคิดของคนในยุคนั้นๆ ได้ การประกอบสัมมาอาชีพ คือการทำมาหากินอย่างมีจริยธรรมและศีลธรรม ทั้งๆ ที่รู้แต่คนจำนวน ไม่น้อยก็ยังเลือกที่จะทำมาหากินในทางทุจริตคอรัปชั่น คนมีเงินมากมายไม่จำเป็นต้องเป็นคนดีเสมอไป ทำนองเดียวกันคนมียศถาบรรดาศักดิ์สูงอาจไม่ใช่คนดีก็ได้ บางคนมีศักดิ์สูงในสังคม ถ้ารู้จักลึกๆ แล้วจะ หนาว เอกชนบางสาขาวิชาชีพ เช่น วิศวกรหรือสถาปนิก ที่ประกอบวิชาชีพอย่างไร้จริยธรรม อาจถูกเพิก ถอนใบอนุญาตประกอบวิชาชีพได้ ตัวอย่างเช่น วิศวกรหรือสถาปนิกที่ร่วมมือกับผู้ประกอบการกระทำผิด กฎหมายโรงงาน อาจได้รับโทษถึงเพิกถอนใบประกอบวิชาชีพ เป็นต้น แต่ไม่ทราบว่าเคยมีวิศวกรหรือ สถาปนิกคนใดเคยได้รับโทษตามกฎหมายโรงงานหรือไม่ เนื่องจากการบังคับใช้กฎหมายในบ้านเมืองเรา ค่อนข้างมีประสิทธิภาพต่ำมาก เรื่องคุณธรรมและจริยธรรม เป็นเรื่องพัฒนายากยิ่ง หลวงพ่อบางท่านเกือบจะหมดกำลังใจแล้ว สอนมานานหลายพรรษาหรือเกือบตลอดชีวิต แต่ปรากฏว่าศีลและคุณธรรมของคนในสังคมไทยกลับตำ่ลง เรื่อยๆ ยิ่งพัฒนาสังคม ปรากฏว่า สังคมยิ่งเลวลง เป็นเรื่องที่หนักใจสำหรับการแข่งขันในยุคโลกไร้พรมแดน ผู้มีอำนาจในบ้านเมืองเราน่าจะเอาจริงอย่างรัฐบาลจีน และรัฐบาลเกาหลีเหนือ คิดว่าน่าจะได้ผลดีกว่าการ พยายามรณรงค์อย่างที่ผ่านมา

รศ.ดร.บุญจง ขาวสิทธิวงษ์

เอกสารอ้างอิง
1. วิกิพีเดีย. 2558. ทศพิธราชธรรม. ค้นจาก http://th.wikipedia.org เมื่อ 2 มกราคม 2558.
2. หอจดหมายเหตุอัครมณฑลกรุงเทพฯ. 2558. วัฒนธรรมการเมืองการปกครอง. ค้นจาก http://haab.catholic.or.th เมื่อ 2 มกราคม 2558.
3. สำนักงานนายกรัฐมนตรี. 2546. พระราชกฤษฎีกา ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการบริหารกิจการ บ้านเมืองที่ดี. ค้นจาก http://kodmhai.com เมื่อ 2 มกราคม 2558.
4. คลังสมอง วปอ. เพื่อสังคม. 2557. ธรรมนูญของไทย. ข่าวคลังสมอง วปอ. เพื่อสังคม 7 (86). หน้า 3.