การประเมินนโยบายการลดและคัดแยกขยะของกรุงเทพมหานคร
Assessment of waste reduction and segregation policy in Bangkok
การศึกษานี้วัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสอดคล้องของนโยบายการลดและคัดแยกขยะมูลฝอยของกรุงเทพมหานคร กับนโยบายหรือเป้าหมายระดับนานาชาติและระดับชาติ เพื่อนำไปสู่การเสนอแนวทางการพัฒนานโยบายการลดและคัดแยกมูลฝอยของกรุงเทพมหานครให้ประสบความสำเร็จและสอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนต่อไป โดยศึกษาเอกสารที่เกี่ยวข้อง และการสัมภาษณ์ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องกับนโยบายการลดและคัดแยกขยะมูลฝอยของกรุงเทพมหานคร ตามกรอบการประเมินด้วย Balance Scorecard ซึ่งเป็นการประเมินอย่างรอบด้าน 4 มิติ ได้แก่ ด้านประสิทธิผล ด้านผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ด้านกระบวนการภายใน และด้านการเรียนรู้และการพัฒนา ประเด็นปัญหาอุปสรรคและข้อเสนอแนะรูปแบบที่เหมาะสมในการบริหารจัดการขยะมูลฝอยของกรุงเทพมหานคร ซึ่งจะต้องมีความสอดคล้องและสมดุลในกระบวนการบริหารจัดการขยะ และนำข้อมูลที่ได้จากการศึกษาเอกสารและการสัมภาษณ์มาวิเคราะห์ในตารางการประเมินการนำนโยบายลดและคัดแยกขยะไปสู่การปฏิบัติของกรุงเทพมหานครซึ่งมีการแบ่งน้ำหนักและเกณฑ์การให้คะแนนในแต่ละมิติของ Balance Scorecard ผลการศึกษาพบว่า นโยบายการบริหารจัดการขยะของกรุงเทพมหานคร ได้ถูกกำหนดเป็นเป้าประสงค์ในแผนพัฒนากรุงเทพมหานคร ระยะ 20 ปี (พ.ศ. 2556 - 2575) ซึ่งแผนดังกล่าวเริ่มต้นจากการมีส่วนร่วมของประชาชนที่ได้กำหนดแนวทางการพัฒนากรุงเทพมหานครตามวิสัยทัศน์ของประชาชนเพื่อพัฒนากรุงเทพมหานครไปสู่เป้าหมาย "มหานครแห่งเอเชีย" ที่ใช้เป็นแนวทางการกำหนดอนาคตของกรุงเทพมหานคร ที่ต้องการจะเห็นในปี 2575 ซึ่งแผนวิสัยทัศน์ของประชาชนนี้ ได้มีการวางกรอบการพัฒนาโดยนำหลักการพัฒนาที่ยั่งยืน คือ เป้าหมายการพัฒนาแห่งสหัสวรรษ (Millennium Development Goals ; MDGs) และเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals; SDGs) มาใช้เป็นกรอบในการกำหนดเป้าหมาย โดยนโยบายด้านการลดและคัดแยกขยะมูลฝอยของกรุงเทพมหานครมีการดำเนินการบริหารจัดการมูลฝอยและของเสียอันตรายด้วยแนวคิดขยะเหลือศูนย์ โดยการนำกลับมาใช้ใหม่ และทำให้ขยะเหลือน้อยที่สุดกำจัดที่เหลือด้วยเทคโนโลยีที่มีประสิทธิผล ซึ่งมีความสอดคล้องกับแผนระดับต่าง ๆ ได้แก่ ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ. 2561 – 2580) ด้านที่ 5 การสร้างการเติบโตบนคุณภาพชีวิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 ยุทธศาสตร์ที่ 4 การเติบโตที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน รวมถึงแผนแม่บทการบริหารจัดการขยะมูลฝอยของประเทศ (พ.ศ. 2559 – 2564) โดยการประเมินการนำนโยบายลดและคัดแยกขยะมูลฝอยไปสู่การปฏิบัติของกรุงเทพมหานคร มีผลการประเมินดังนี้ 1) มิติด้านประสิทธิผล ผลประเมินที่ได้ร้อยละ 91.67 อยู่ในระดับมากที่สุด 2) มิติด้านผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ผลประเมินที่ะดับปานกลาง 3) มิติด้านกระบวนการภายใน ผลประเมินที่ได้ร้อยละ 91.67 อยู่ในระดับมากที่สุด 4) มิติด้านการเรียนรู้และพัฒนา ผลประเมินที่ได้ร้อยละ 75 อยู่ในระดับปานกลาง ซึ่งผลการประเมินรวมได้ร้อยละ 85 อยู่ในระดับมีประสิทธิภาพมาก และการประเมินความสอดคล้องของนโยบายการลดและคัดแยกขยะของกรุงเทพมหานครกับแผนแม่บทการบริหารจัดการมูลฝอยของประเทศ (พ.ศ. 2559 – 2564) แต่ละมาตรการ มีผลการประเมินดังนี้ 1) มิติด้านประสิทธิผล ร้อยละ 83.33 อยู่ในระดับสอดคล้องมาก 2) มิติด้านผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ร้อยละ 75 อยู่ในระดับสอดคล้องปานกลาง 3) มิติด้านกระบวนการภายใน ร้อยละ 81.25 อยู่ในระดับสอดคล้องมาก 4) มิติด้านการเรียนรู้และพัฒนา คิดเป็นร้อยละ 75 อยู่ในระดับสอดคล้องปานกลาง ซึ่งผลการประเมินรวมได้ร้อยละ 80 อยู่ในระดับสอดคล้องมาก แนวทางการดำเนินการให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้นนั้น คือ การบูรณาการความร่วมมือกับหน่วยงานภายในและภายนอกที่เกี่ยวข้องทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน ประชาชนรวมถึงการนำมาตรการทางกฎหมายและมาตรการทางเศรษฐศาสตร์มาใช้ควบคู่กันไปอย่างจริงจัง ตามหลักการผู้ก่อมลพิษเป็นผู้จ่าย (Polluter Pays Principle: PPP) เพื่อให้นโยบายการบริหารจัดการขยะขับเคลื่อนไปได้ตามเป้าหมาย
This study aims to study the consistency of Bangkok's solid waste reduction and segregation policy with international and national levels and related policies or goals in order to propose guidelines for the development of Bangkok's solid waste reduction and segregation policy to be successful and consistent with Sustainable Development Goals. Relevant documents and interviews with those involved in the waste reduction and segregation policy of Bangkok were undertaken. The Balance Scorecard assessment framework is used as it is a comprehensive assessment consisting of effectiveness, stakeholders, internal process and learning and development dimensions. Problems, obstacles and recommendations on the appropriate policies and measures for waste management in Bangkok were also studied which must be consistent and balanced in the waste management process. Then, the data obtained from the study of documents and interviews were analyzed in the assessment table of the implementation of the waste reduction and segregation policy in Bangkok, where the weights and scoring criteria were divided into each dimension of the Balance Scorecard. The results showed that waste management policy of Bangkok has been set as a goal in the 20-year Bangkok Development Plan (2013 - 2032), which started from the participation of the people who have set the guidelines for the development of Bangkok according to the people's vision for the development of Bangkok. to the goal "Vibrant of Asia" used as a guideline for determining the future of Bangkok. who want to see in 2032. Bangkok Vision 2032 is a development framework has been developed using the Sustainable Development Principles, namely the Millennium Development Goals (MDGs) and the Sustainable Development Goals (SDGs), as a framework to set goals. The waste reduction and segregation policy of Bangkok has implemented solid waste and hazardous waste management with zero waste concept. by reusing and minimize waste, dispose of the rest with effective technology. which are consistent with different levels of plans such as the 20-Year National Strategy (2018 – 2037): Growing on an Environmentally Friendly Quality of Life, National Economic and Social Development Plan vol. 12: Green Growth for Sustainable Development including the National Solid Waste Management Master Plan (2016 - 2021). The evaluation results of the implementation of the solid waste reduction and segregation policy are as follows: 1) Effectiveness dimension, 91.67% at a highest level 2) Stakeholder dimension, 75% at a moderate level. 3) The internal process dimension, 91.67% at a highest level 4) The learning and development dimension, 75% at a moderate level. The total assessment result was 85% at a high level. Assessment of the consistency of the Bangkok's waste reduction and segregation policy with the National Solid Waste Management Master Plan (2016-2021), each measure has the following assessment results: 1) Efficiency dimension, 83.33% at a very consistent level. 2) The stakeholder dimension, 75% at a moderately consistent level. 3) The internal process dimension, 81.25% at a very consistent level. 4) Learning and development dimensions, 75% at a moderately consistent level. The total assessment result was 80% at a very consistent level. As for the way to make it more effective, it is the integration of cooperation with internal and external agencies involved in the government, private sector, and people, as well as the implementation of legal and economic measures seriously. According to the Polluter Pays Principle (PPP) in order to drive waste management policies to achieve goals.